Over dit scenario
Een 68-jarige vrouw met COPD wordt via de huisarts opgenomen op de longafdeling met koorts, productieve hoest en toenemende dyspnoe. De thoraxfoto toont een infiltraat in de rechter onderkwab. De diagnose: community acquired pneumonie (CAP). Dit scenario volgt het volledige zorgpad van opname tot ontslag en laat je oefenen met zowel acute als chronische verpleegkundige zorg.
Pneumonie is een van de meest voorkomende infectieziekten en een belangrijke oorzaak van ziekenhuisopname, vooral bij ouderen en patienten met onderliggend longlijden. De verpleegkundige speelt een centrale rol in het monitoren van de behandelrespons, het signaleren van complicaties en het begeleiden van de patient naar herstel. Dit scenario biedt een breed spectrum aan verpleegkundige vaardigheden.
Wat je leert
- De ernst van een pneumonie inschatten met de CRB-65 of CURB-65 score.
- Het antibioticabeleid volgen volgens de SWAB-richtlijn en de switch van intraveneus naar oraal beoordelen.
- Ademhalingsproblemen monitoren: saturatie, ademfrequentie, zuurstoftoediening en eventueel non-invasieve beademing.
- Complicaties herkennen zoals empyeem, respiratoire insufficientie en sepsis.
- Mobilisatie en voedingsinterventies inzetten om het herstel te bevorderen.
Fasen van het scenario
Dit scenario heeft 6 fasen en bestrijkt het volledige opnametraject. Het biedt daarmee een realistisch beeld van het zorgpad bij pneumonie.
- Opname: De patient wordt opgenomen met koorts (39,2 graden Celsius), productieve hoest met purulent sputum en een saturatie van 91% zonder zuurstof. Je voert een ABCDE-beoordeling uit, start zuurstoftherapie en neemt materiaal af voor kweken.
- Start behandeling: Intraveneuze antibiotica worden gestart conform de SWAB-richtlijn. Je bewaakt de toediening, monitort op allergische reacties en documenteert de eerste parameters als baseline.
- Verslechtering: Na 24 uur stijgt de koorts en daalt de saturatie ondanks zuurstof. De ademfrequentie neemt toe naar 28/min. Je escaleert via SBAR naar de arts en er wordt aanvullende diagnostiek ingezet.
- Aanpassing beleid: Het antibioticum wordt gewijzigd op basis van kweekresultaten. Er wordt gestart met non-invasieve beademing (NIV). Je monitort de therapierespons en ondersteunt de patient bij het verdragen van het NIV-masker.
- Herstel: Na drie dagen verbetert de patient. De koorts daalt, de saturatie stijgt en de antibiotica worden geswitched naar orale toediening. Je start mobilisatie in overleg met de fysiotherapeut en begint met ontslagplanning.
- Ontslag: De patient is stabiel genoeg voor ontslag. Je geeft voorlichting over medicatiegebruik, controleafspraken en alarmsymptomen. Je rondt het zorgpad af met een SBAR-rapportage en overdracht aan de huisarts.
Relevante vaardigheden
- ABCDE-systematiek bij respiratoire problematiek
- Zuurstoftherapie en non-invasieve beademing (NIV)
- Antibioticabewaking en IV-naar-oraal switch
- CURB-65 scorebepaling en ernstinschatting
- SBAR-communicatie bij verslechtering en bij ontslag
- Mobilisatie, voeding en ontslagplanning
Voor docenten
Dit scenario onderscheidt zich door de lengte en het brede scala aan vaardigheden. Het is bijzonder geschikt voor het integreren van meerdere leerlijnen: acute zorg, farmacologie, revalidatie en ontslag. Overweeg het scenario te spreiden over meerdere lesmomenten, waarbij elke fase een apart leerdoel heeft. De debriefing kan focussen op klinisch redeneren bij onverwachte verslechtering en op het belang van multidisciplinaire samenwerking tussen verpleegkundige, arts, fysiotherapeut en dietetiek.