Postoperatieve heupprothese

Oefencasus voor verpleegkundigen

Over dit scenario

Een 78-jarige vrouw komt terug van de operatiekamer na plaatsing van een totale heupprothese (THP) wegens coxartrose. Ze is net wakker uit de spinale anesthesie en wordt overgedragen aan de verpleegafdeling. De komende dagen begeleid je haar van de uitslaapkamer tot zelfstandig lopen met een rollator. Dit scenario dekt het volledige postoperatieve traject.

De heupprothese is een van de meest uitgevoerde orthopedische ingrepen in Nederland, met ruim 30.000 procedures per jaar. Goede postoperatieve verpleegkundige zorg is essentieel voor het voorkomen van complicaties zoals trombose, infectie, luxatie en delier. Dit scenario traint je in het systematisch monitoren, pijnmanagement en het stimuleren van vroege mobilisatie.

Wat je leert

  • De postoperatieve overdracht uitvoeren en de ABCDE-beoordeling toepassen op de uitslaapkamer.
  • Pijn systematisch meten (NRS/VAS) en een multimodaal pijnbeleid bewaken met aandacht voor bijwerkingen.
  • Complicaties herkennen: diepe veneuze trombose, wondinfectie, luxatie, nabloeding en postoperatief delier.
  • Vroege mobilisatie stimuleren volgens het Fast Track-protocol in samenwerking met de fysiotherapeut.
  • Ontslagplanning uitvoeren inclusief medicatievoorlichting, wondverzorging en controleafspraken.

Fasen van het scenario

Dit scenario heeft 7 fasen en bestrijkt de eerste drie postoperatieve dagen. Het is het meest uitgebreide scenario in de collectie en biedt een compleet beeld van postoperatieve verpleegkundige zorg.

  1. Uitslaapkamer: De patient wordt overgedragen door de anesthesieverpleegkundige. Je voert een ABCDE-beoordeling uit, controleert het operatiegebied op nabloeding, beoordeelt de sensoriek van de benen na spinale anesthesie en start de vochtbalans.
  2. Eerste uren op de afdeling: De patient wordt overgeplaatst. Je richt je op pijnmanagement (NRS elke 2 uur), controle van de wond en drain, preventie van misselijkheid en bewaking van de urineproductie. Antistolling wordt gestart.
  3. Avond dag 0: De patient wordt onrustig en verward. Je herkent de tekenen van een postoperatief delier en start het delierprotocol: oriëntatie- bevorderende maatregelen, medicatiereview en overleg met de arts.
  4. Dag 1 ochtend: Het delier is onder controle. De fysiotherapeut komt voor de eerste mobilisatie. Je begeleidt het transfers uit bed, bewaakt de hemodynamiek bij verticaliseren en observeert de wond. De drain wordt verwijderd.
  5. Dag 1 middag: Tijdens de tweede mobilisatiepoging klaagt de patient over plotselinge pijn en een klikgevoel in de heup. Je vermoedt een luxatie, immobiliseert het been en alarmeert de orthopeed. Een rontgenfoto bevestigt de diagnose.
  6. Dag 2: Na gesloten repositie wordt de mobilisatie hervat met aangepaste voorzorgsmaatregelen. Je geeft voorlichting over luxatiepreventiebewegingen, begeleidt het traplopen en start de ontslagplanning.
  7. Dag 3 ontslag: De patient loopt zelfstandig met een rollator en is klaar voor ontslag. Je geeft uitgebreide voorlichting over medicatie (antistolling, pijnstilling), wondverzorging, luxatiepreventie en controleafspraken. Je voert de SBAR-overdracht aan de huisarts en thuiszorg uit.

Relevante vaardigheden

  • Postoperatieve ABCDE-beoordeling en monitoring
  • Pijnmanagement: NRS-meting, multimodale analgesie, bijwerkingenbewaking
  • Delier herkenning en management (DOS-schaal)
  • Tromboseprofylaxe en antistollingsbewaking
  • Mobilisatie en samenwerking met fysiotherapie
  • SBAR-overdracht bij ontslag en complicaties

Voor docenten

Dit uitgebreide scenario is ideaal voor een meersdaagse simulatie of als doorlopende casus in het curriculum. De zeven fasen bestrijken een breed scala aan competenties: van acute postoperatieve zorg tot patientvoorlichting en ontslagplanning. De ingebouwde complicaties (delier en luxatie) maken het scenario uitdagend en realistisch. Tip: laat studenten de fasen verdelen en aan elkaar overdragen via SBAR, zodat ook de overdrachtsvaardigheid wordt geoefend. Dit scenario past goed bij een leerlijn chirurgische verpleegkunde of ouderenzorg.

Oefen dit scenario

Begeleid een patient van de operatiekamer tot ontslag. Start de simulatie en oefen het volledige postoperatieve traject.

Start de demo