Septische shock

Over dit scenario

In dit scenario begeleid je een 72-jarige patient die na een urineweginfectie snel verslechtert. Wat begint als koorts en malaise, escaleert binnen enkele uren tot een levensbedreigende septische shock. Je leert de vroege waarschuwingssignalen herkennen, het ABCDE-protocol toepassen en de cruciale eerste interventies te starten.

Sepsis is een van de meest voorkomende en dodelijke aandoeningen op de verpleegafdeling. Jaarlijks overlijden in Nederland ruim 3.500 mensen aan sepsis. Vroege herkenning door verpleegkundigen is bewezen levensreddend. Dit scenario traint je om snel en systematisch te handelen wanneer elke minuut telt.

Wat je leert

• Vroege tekenen van sepsis herkennen aan de hand van de qSOFA-criteria (veranderd bewustzijn, verhoogde ademfrequentie, lage bloeddruk).
• Het Sepsis-6 protocol toepassen: drie diagnostische en drie therapeutische acties binnen het eerste uur.
• Systematische ABCDE-beoordeling uitvoeren bij een hemodynamisch instabiele patient.
• Effectief communiceren met het medisch team via SBAR-overdracht bij verslechtering.
• Vloeistofresuscitatie en vasopressortherapie monitoren en bijsturen.

Fasen van het scenario

Dit scenario heeft 4 fasen waarin de toestand van de patient verandert. Elke fase vraagt om nieuwe observaties en beslissingen.

1. Presentatie: De patient wordt opgenomen met koorts (38,9 graden Celsius), tachycardie en algehele malaise. De bloeddruk is nog stabiel. Je voert een eerste ABCDE-beoordeling uit en start diagnostiek.
2. Vroege sepsis: De patient verslechtert: toenemende verwardheid, ademfrequentie stijgt naar 26/min en de bloeddruk begint te dalen. Het is tijd om het Sepsis-6 protocol te activeren en bloedkweken af te nemen.
3. Septische shock: Ondanks vloeistofresuscitatie blijft de bloeddruk onder 90/60 mmHg. De patient wordt oligurisch en het lactaat stijgt. Vasopressoren worden gestart en de patient wordt overgeplaatst naar de IC.
4. Stabilisatie: Na adequate resuscitatie en antibiotische therapie stabiliseert de patient. Je evalueert het beloop, rapporteert via SBAR en reflecteert op de genomen beslissingen.

Relevante vaardigheden

• ABCDE-systematiek voor snelle beoordeling van de acute patient
• Sepsis-6 protocol: bloedkweken, lactaat, urineproductie, antibiotica, vloeistoffen, zuurstof
• SBAR-communicatie bij acute verslechtering
• Hemodynamische monitoring: bloeddruk, hartfrequentie, capillaire refill, urineproductie
• Medicatietoediening: intraveneuze antibiotica en vasopressoren
• NEWS2-score berekenen en interpreteren

Voor docenten

Dit scenario is bijzonder geschikt als introductie op acute zorg in het curriculum. De geleidelijke verslechtering van de patient maakt het mogelijk om studenten stap voor stap te begeleiden in klinisch redeneren. Gebruik de debriefing om te bespreken waarom vroege herkenning cruciaal is en welke barrières er in de praktijk bestaan. Het scenario leent zich ook goed voor interprofessioneel onderwijs: laat verpleegkundestudenten samenwerken met geneeskundestudenten om de SBAR-overdracht te oefenen.